Katarzyna Gryczewska
Odsłony: 8

Stanu depresji doświadcza coraz więcej osób. Zmieniający się świat, system wartości, trudności jakim wypadałoby sprostać to jedne z niewielu przyczyn jakie podają młodzi ludzie, których depresja dotyka. Szacuje się, że na depresję choruje około 300 milionów ludzi na całym świecie. Na depresję chorują ludzie odkąd zachowały się pierwsze zapisy. Po raz pierwszy zyskała nazwę choroby około 2400 lat temu dzięki słynnemu greckiemu lekarzowi Hipokratesowi, który nazwał ją „melancholią”.

Współczesne statystyki prowadzone przez WHO i osoby zajmujące się problemem depresji pokazują iż:
     • Objawy depresji występują dwukrotnie częściej u dorastających dziewcząt niż u chłopców;
     • Epizody depresji w okresie dojrzewania zdarzają się stosunkowo często;
     • Polskie badania epidemiologiczne wskazują na ich rozpowszechnienie w populacji nastolatków od 27 do 54% w zależności od fazy dojrzewania i środowiska;
     • Prof. Philip Zimbardo twierdzi, że spośród ok. 5 mln uczniów w polskich szkołach, co piąty ma lub miał poważne problemy emocjonalne. Te liczby potwierdza prof. Tomasz Wolańczyk,
        konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży. Według niego około miliona dzieci ma za sobą tzw. epizod depresyjny (lęki, obniżony nastrój, utrudniony kontakt
        z rówieśnikami).

Według WHO symptomy depresji przejawia:
     • 0,3% dzieci w wieku przedszkolnym,
     • 2% dzieci w szkole podstawowej ,
     • 4-8% dorastających w grupie wiekowej 13-18 lat.

Depresja nie zważa na statut społeczny. Dotyka także wiele sławnych osób min. król Salomon, Abraham Lincoln, Winston Churchill czy fiński kompozytor Jan Sibelius.
Należy podkreśli, że depresja nie jest oznaką słabości, to ciężkie przeżycie, którego doświadczamy.
Według podręczników psychiatrii depresja to zaburzenie nastroju charakteryzujące się krytycznym myśleniem o sobie, świcie i o przyszłości. Depresja to cierpienie, które może dotknąć każdego człowieka. Pojawia się ono z różnych przyczyn. Zwykle jej wystąpienie jest poprzedzone jakąś znaczącą dla chorego utratą np. zdrowia, pracy, czy bliskiej osoby. Na rozwój depresji wpływają także wcześniejsze doświadczenia życiowe, z którymi ktoś musiał się kiedyś zmagać np. przemoc w rodzinie, życie w ubóstwie, wychowywanie się w niepełnej rodzinie, choroba kogoś bliskiego. Charakterystyczne dla zaburzeń depresyjnych jest to, iż przebiega ono na 4 poziomach:

Myśli
     • Trudność z koncentracją uwagi, gorsze wyniki w nauce;
     • Wyuczona bezradność, przekonanie o braku kontroli nad wszystkim;
     • Nacechowanie beznadziejnością ”Nic się nie zmienia”;
     • Poczucie winy;
     • Niska samoocena, utrata wiary w siebie i własne możliwości;
     • Perfekcjonizm, wygórowana wrażliwość na porażki i odrzucenie;
     • Poczucie odrzucenia i osamotnienia;
     • Problem z podejmowaniem decyzji;
     • Myśli samobójcze.

Emocji
     • Obniżony nastrój, przygnębienie;
     • Smutek;
     • Lęk o różnych treściach;
     • Rozdrażnienie, drażliwość, złość;
     • Poczucie przymusu;
     • Apatia, brak zainteresowania, znudzenie;
     • Bezradność;
     • Utrata przyjemności.

Zachowania
     • Bierność, „czekanie na motywacje”;
     • Wycofanie z kontaktów społecznych, zmniejszona rozmowność;
     • Ograniczanie aktywności, unikanie wysiłku;
     • Rezygnacja z przyjemności, utrata zainteresowania;
     • Niepodejmowanie prób radzenia sobie;
     • Negatywne wybory;
     • Nie radzenie sobie z obowiązkami dnia codziennego;
     • Niezdecydowanie;
     • Zaburzenia koncentracji, rozproszenie uwagi;
     • Skłonność do płaczu, wybuchy niekontrolowanej złości;
     • Zachowania ryzykowne „próby samobójcze”.

Fizjologii
     • Niespecyficzne dolegliwości somatyczne (bóle głowy, brzucha, mięśni, zmęczenie);
     • Zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność);
     • Problemy z jedzeniem (zmiana wagi lub apetytu);
     • Zwiększony lub obniżony napęd psychomotoryczny;
     • Odczuwane zmęczenie lub spadek energii.

Po czym poznać, że młody człowiek może cierpieć na depresję ?

Obraz kliniczny nastolatka chorego na depresję:
     • Pogorszenie wyników w nauce;
     • Zachowania opozycyjne, lękowe;
     • Problemy z rówieśnikami;
     • Agresja i autoagresja;
     • Wypowiadanie treści samobójczych;
     • Wyrażana nienawiść do siebie i innych;
     • Zmiany w ubiorze;
     • Ucieczki z domu, wagary;
     • Nadwrażliwość na krytykę;
     • Izolacja.

 

Gdzie szukać pomocy:

1. Telefon zaufania- Z telefonów zaufania mogą korzystać osoby, które podejrzewają, że mogą mieć depresję. W trakcie rozmowy mogą uzyskać od specjalistów informacje dotyczące sposobu postępowania. Rozmowy są bezpłatne i mają charakter anonimowy. Dzwoniący ma możliwość wypowiedzenia się w ważnych i trudnych dla niego sprawach. Pomoc polega na aktywnym, wspierającym słuchaniu. Specjalista może pomóc choremu na depresję w rozpoznaniu i nazwaniu trudności, analizowaniu możliwych sposobów postępowania w tej sytuacji, szukaniu oparcia w sobie i najbliższym otoczeniu.

2. Pomoc on-line- to forma pomocy, z której coraz częściej korzysta wiele osób. Nawiązanie kontaktu przez Internet może się odbyć w dowolnym czasie i miejscu. Dzięki temu chory na depresję zgłaszający się po pomoc oszczędza czas, zmniejsza odległości oraz znosi istniejące bariery komunikacyjne. Nadawca przekazu może wybrać kontakt z dowolnym specjalistą w kraju, który świadczy tego rodzaju pomoc.

3. Psychoterapia - Pomoc terapeutyczna polega na takiej interakcji między ludźmi, dzięki której osoba cierpiąca otrzymuje pomoc ze strony drugiej osoby, która słucha i ułatwia jej zrozumienie problemu. Psychoterapia pomaga również zinterpretować to, co się dzieje w naszym życiu i pełniej zrozumieć, jakie straty ponieśliśmy i jak przeżywamy smutek. Istnieje wiele form psychoterapii w leczeniu depresji. Jej wybór jest indywidualnie dostosowywany do klienta.

Ośrodku państwowe:
1. Ośrodki (centra) interwencji kryzysowej – można w nich uzyskać pomoc psychologiczną, prawną oraz materialną. W zależności od zasięgu działania mogą one zajmować się sprawami osób z danej gminy/miasta, powiatu lub województwa. W większości ośrodki te działają do późnych godzin popołudniowych, choć są też takie, które działają całodobowo. Można w nich uzyskać pomoc w sprawie problemów z zaburzeniami psychicznymi, przemocą, uzależnieniami oraz problemami rodzinnymi. Oferta ośrodków może różnić się w zależności od zakresu działania. W miejscach tego rodzaju prowadzone są spotkania indywidualne oraz grupowe. Przy ośrodkach interwencji kryzysowej organizowane są także grupy wsparcia;

2. Ośrodki pomocy społecznej – można w nich uzyskać nie tylko pomoc materialną, ale w wielu przypadkach także pomoc prawną i psychologiczną. Aby móc skorzystać z pomocy psychologa, należy zgłosić się do Działu Pomocy Specjalistycznej OPS;

3. Poradnie psychologiczno-pedagogiczne – są to miejsca, w których można uzyskać pomoc psychologiczną i pedagogiczną w przypadku trudności wychowawczych lub problemów emocjonalnych czy edukacyjnych. Każda szkoła jest przyporządkowana do odpowiedniej poradni, z której mogą korzystać zarówno rodzice, jak i ich dzieci;

4. Poradnie zdrowia psychicznego – w takich poradniach można skorzystać z bezpłatnej pomocy psychiatrycznej.

Organizacje pozarządowe niosące pomoc w depresji

1. Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy Niebieska Linia – organizacja zajmuje się udzielaniem pomocy ofiarom przemocy, interweniuje w trudnych przypadkach. Prowadzi także szereg ośrodków, w których można korzystać z bezpośredniej pomocy psychologa. Osoby zainteresowane mogą również korzystać z telefonu zaufania prowadzonego przez Niebieską Linię (22 668-70-00). Telefon działa od poniedziałku do piątku. Istnieje też strona organizacji, na której można znaleźć szczegółowe informacje;

2. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę – organizacja ta zajmuje się wspieraniem i pomocą dzieciom, które są ofiarami przemocy. W trudnych przypadkach przeprowadzane są interwencje. W ośrodkach prowadzonych przez fundację dzieci oraz ich opiekunowie mogą skorzystać z pomocy psychologicznej, prawnej oraz medycznej. Fundacja prowadzi także telefon zaufania dla dzieci i młodzieży (116 111). Szczegółowe informacje można uzyskać na stronie fundacji;

3. Kryzysowy telefon zaufania (116-123) – konsultantami przy tym telefonie są lekarze psychiatrzy zajmujący się leczeniem depresji. Poradnia działa 7 dni w tygodniu. Korzystanie z tego telefonu jest bezpłatne i anonimowe;

4. Stowarzyszenie Profilaktyki Depresji Iskra – organizacja zajmująca się pomocą osobom chorym na depresję oraz ich rodzinom. W ramach poradni działa telefon zaufania (022 665 39 77).

Szkoła to także miejscem wsparcia dla młodego człowieka, który boryka się z kryzysem emocjonalnym. W naszej szkole uczniowie uzyskają pomoc psychologa, pedagoga, katechety, a także nauczycieli, dyrekcji szkoły, którzy otwarci są na niesienie pomocy i wspieranie młodego człowieka w pokonywaniu trudności. Każdy uczeń ma prawo powiedzieć o sowim problemie zaufanej osobie i prosić o wsparcie. Dźwiganie problemu w pojedynkę jest niezwykle trudne. Możliwość podzielnia się nim z drugim człowiekiem sprawia, że jest znacznie łatwiej, a świadomość posiadanego wsparcia daje siłę do walki z istniejącymi trudnościami.

Opracowała:
Katarzyna Gryczewska - psycholog


Źródła:
1. Glen O. Gabbard (2015) „Psychiatria psychodynamiczna w praktyce klinicznej”;
2. Paul Gilbert (2010) „Przezwyciężanie depresji. Przewodnik samopomocy w oparciu o techniki poznawczo- behawioralne”;
3. Materiały własne uzyskane podczas kursu specjalistycznego „Terapia poznawczo- behawioralna dzieci i młodzieży” w Centrum CBT w Warszawie;
3. Portal internetowy ABC zdrowie https://portal.abczdrowie.pl/

 

 

Kategoria: