Krystyna Orzechowska-Gryguc
Odsłony: 105

15 listopada obchodziliśmy Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu. W szkole przeprowadziliśmy akcję informacyjną na temat szkodliwości nikotynizmu i korzyści wynikających z uwolnienia się od nałogu.
Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu przypada co roku w trzeci czwartek listopada i ma już ponad 30-letnią tradycję. W Californii (USA) w 1974 roku z inicjatywy dziennikarza Lynna Smitha zachęcono ponad milion palaczy do odstawienia papierosów na jeden dzień. Z czasem do walki z tytoniem dołączył cały świat – zaczęły pojawiać się podobne inicjatywy, jak na przykład Dzień bez Papierosa (obchodzony 31 maja). W Polsce Dzień Rzucania Palenia obchodzimy od 1992 roku.
Na całym świecie tytoń zabija ponad 5 milionów osób każdego roku – w tym ponad 600 tysięcy osób, które palą biernie, wdychając dym osób palących w najbliższym otoczeniu. Choć śmiertelne skutki tego nałogu są powszechnie znane, głównym problemem związanym z rzucaniem palenia jest fakt, iż papierosy zabijają powoli – palacz nie odczuwa skutków swojego nałogu przez wiele lat. Niestety, kiedy już się pojawią, często bywa za późno.
Polska jest krajem, w którym palenie tytoniu od lat stanowi jedną z najczęstszych przyczyn utraty zdrowia. Poza konsekwencjami zdrowotnymi, bardzo dotkliwe są także konsekwencje ekonomiczne i społeczne.

Kto i ile pali w Polsce? Trochę statystyki.
24% - około 8 milionów Polaków pali tytoń codziennie. Większość palaczy przyznaje, że zaczęła codziennie palić tytoń w młodym wieku 15-19 lat (59% ).
Polki i Polacy palą tytoń przede wszystkim w formie papierosów tradycyjnych.
Najwięcej osób (42%) spośród tych, które palą papierosy, średnio wypala 20-29 papierosów dziennie.
Wśród nastolatków odsetek palaczy jest większy wśród chłopców.

Dlaczego papieros szkodzi? Na co narażają się palacze?
W dymie tytoniowym występuje ponad 4000 związków chemicznych, a 40 z nich ma udowodnione działanie rakotwórcze min:
aceton – rozpuszczalnik, składnik farb i lakierów
amoniak – składnik nawozów mineralnych
arsen – stosowany jako popularna trutka na szczury
benzopiren – stosowany w przemyśle chemicznym
butan – gaz używany do wyrobu benzyny.

Palacze są szczególnie narażeni na:
  • choroby układu oddechowego - rozedmę płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, raka płuc, raka języka, raka wargi, raka jamy ustnej, raka krtani,
    raka tchawicy, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, astmę oskrzelową, gruźlicę,
  • choroby układu krążenia - chorobę niedokrwienną serca, zawał mięśnia sercowego, miażdżycę zarostową kończyn dolnych, nadciśnienie
    tętnicze, tętniak aorty,
  • inne choroby: raka nerki, raka pęcherza moczowego, raka przełyku, wrzody żołądka oraz dwunastnicy, przepukliny jelitowe, choroby oczu
    (katarakty, niedowidzenia, degenerację plamkową), impotencję, upośledzenie płodności,
  • palenie tytoniu pogarsza wygląd skóry, wcześniej występują zmarszczki, skóra jest przesuszona, staje się szara, wygląda o wiele starzej,
    trudniej goją się rany, zaostrza się stan wielu schorzeń skóry,
  • palenie zaostrza też przebieg wielu schorzeń, np. takich jak: łuszczyca, trądzik młodzieńczy.

Palenie a ciąża!
Palenie jest niezwykle niebezpieczne dla kobiet w ciąży: wpływa szczególnie niekorzystnie na rozwój płodu i sprzyja wystąpieniu tzw. nagłej śmierci łóżeczkowej dziecka. Po porodzie prowadzi do pogorszenia jakości i zmniejszenia ilości pokarmu (wiele trujących substancji przechodzi do mleka matki i powoduje u dziecka niepokój, bezsenność, biegunki, wymioty, a także przyspieszoną akcją serca). Dzieci palących rodziców mogą sprawiać więcej problemów wychowawczych, gorzej radzić sobie z czytaniem, pisaniem, mogą być impulsywne i niespokojne.

Co to jest bierne palenie?
Wdychanie dymu tytoniowego z papierosa palonego przez inną osobę w tym samym pomieszczeniu jest niebezpieczne dla zdrowia, gdyż boczny strumień dymu tytoniowego zawiera od 5 do 15 razy więcej tlenku węgla i od 2 do 20 razy więcej nikotyny niż dym wdychany przez palaczy.
Bierne palenie zwiększa ryzyko wystąpienia raka płuc i chorób serca. Dodatkowo u osób niepalących dym powoduje łzawienie oczu, podrażnienie błony śluzowej nosa, kaszel, nawracające zakażenia układu oddechowego (nieżyt oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok) a także uczulenia i w konsekwencji astmę.
Dzieci mieszkające z osobami palącymi obarczone są trzykrotnym ryzykiem, że w przyszłości same zostaną palaczami.
Rocznie bierne palenie zabija ponad 79 tys. mieszkańców Europy.

E –papierosy …
Statystyki pokazują, że młodzież w Polsce sięga po nie coraz częściej. Według resortu zdrowia, odsetek osób w wieku 15-19 lat, które kiedykolwiek spróbowały elektronicznych papierosów, wzrósł z 16,8 proc. w 2010 r. do 62,1 proc. w 2014 r. Z kolei odsetek młodych osób używających e-papierosy wzrósł z 5,5 proc. w 2010 r. do 29,9 proc. w 2014 r.
Ministerstwo Zdrowia zajmuje stanowisko, że palenie jest szkodliwe, niezależnie od sposobu dostarczenia nikotyny do organizmu. Liquidy w e-papierosach zawierają glikol propylenowy oraz glicerynę, które po podgrzaniu hamują rozwój komórek. Dotychczasowe badania naukowe wskazują też na znaczną szkodliwość substancji zapachowych, które są obecne w aerozolach e-papierosów. Zawiera je większość tzw. liquidów (cieczy) stosowanych w tych urządzeniach, natomiast zwykle nie ma ich tradycyjnych papierosach. Uzupełnienia do elektronicznych papierosów często są niewiadomego pochodzenia i ich skład może być bardzo niebezpieczny.

Warto rzucić palenie… Nigdy nie jest za późno!
  • 20 minut po rzuceniu palenia - spada tempo bicia serca,
  • 8 godzin po rzuceniu palenia - poprawia się funkcjonowanie płuc, spada ryzyko zawału,
  • 1 do 9 miesięcy po rzuceniu palenia - zmniejsza się kaszel i zanika brak tchu,
  • rok po rzuceniu palenia - spada o połowę ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową.

Dlaczego nie warto palić?
1. ASPEKT ZDROWOTNY:
Palenie jest najistotniejszą przyczyną przedwczesnej umieralności. Równie niebezpieczna jest bierna ekspozycja na dym tytoniowy, szczególnie gdy dotyczy małych dzieci i niemowląt.

2. ASPEKT EKONOMICZNY– KOSZTY:
  - koszty leczenia chorób spowodowanych paleniem tytoniu;
  - ekonomiczne koszty przedwczesnych zgonów spowodowanych narażeniem na dym tytoniowy zarówno dla osób palących i niepalących,
  - koszty palenia przekraczają kilkakrotnie zyski, które budżet państwa osiąga w zawiązku z produkcją i sprzedażą papierosów;
  - koszty ponoszą wszyscy podatnicy, również osoby niepalące.
Paląc 1 paczkę papierosów dziennie o wartości 15 zł, wydajemy miesięcznie 420zł, a rocznie aż 5040zł !

3. ASPEKT SPOŁECZNY:
  - wykluczenie palacza z życia społecznego w wyniku choroby,
  - ograniczenie zdolności palacza do pracy czego konsekwencją jest zmniejszenie dochodów,
  - niechęć innych osób do palacza, a nawet próby ograniczenia kontaktów,
  - zmniejszenie budżetu domowego kosztem zakupu papierosów,
  - najtragiczniejszy to śmierć palacza, która niesie za sobą negatywny wpływ na rodzinę i jej budżet,
  - negatywne wzorce zachowań propagowane przez palących rodziców, co przyczynia się do narażenia młodzieży nie tylko na samo palenie, ale
    także na uzależnienie od innych substancji.

4. ASPEKT ETYCZNY:
Wolność uznawana jest przez społeczeństwo za jedną z największych wartości, a uzależnienie od tytoniu wyklucza wolność ludzi palących jak i ludzi z otoczenia, którzy są narażeni na kontakt z dymem.

5.ASPEKT PRAWNY :
Ustawa z dnia 9 listopada 1995 roku o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych wprowadziła zakaz palenia wyrobów tytoniowych oraz inhalowania e-papierosów w miejscach publicznych:
  - zakładach opieki zdrowotnej (szpitale, ośrodki zdrowia),
  - przedszkolach, szkołach i uczelniach wyższych,
  - pomieszczeniach zakładów pracy,
  - pomieszczeniach obiektów kultury i wypoczynku,
  - lokalach gastronomiczno-rozrywkowych,
  - środkach pasażerskiego transportu publicznego oraz w obiektach służących obsłudze podróżnych,
  - obiektach sportowych,
  - na przystankach komunikacji publicznej,
  - ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dla dzieci,
  - innych pomieszczeniach publicznych.

Źródła informacji:
http://www.psse-poznan
http://www.promocjazdrowia.pl


Przygotowała: Krystyna Orzechowska-Gryguc

Kategoria: